အထဗၺဏ

တစ္ေန႕တြင္ ကြၽန္ေတာ္သည္ ဆရာေတာ္ ဦးဥာဏိႆရႏွင့္အတူ ရန္ကုန္မွစစ္ကိုင္းသို႕ အတူ ျပန္လာခဲ့ပါသည္။ ကားေပၚတြင္ဆရာေတာ္က -
    ]] ေဟ့ ဒကာ }}
    ]] ဘုရား }}
    ]] မင္း ပရိတ္ႀကီး၁၁-သုတ္ရသလား }}
    ]] ရပါတယ္ဘုရား }}
    ]] ေအးအဲဒီလို ပရိတ္ႀကီး၁၁-သုတ္ထဲက လူအရြတ္အနည္းဆံုးသုတ္ကို ငါ့ကိုေျပာကြာ...}}
    ]]လူအရြတ္အနည္းဆံုးသုတ္ရယ္လို႕ ရွိလို႕လားဘုရား }}
    ]] ရွိတာေပါ့ဒကာရဲ႕ }}
    ]]တပည့္ေတာ္ျဖင့္ၾကားေတာင္မၾကားဖူးပါ
ဘုရား }}
    ]]ေအးမွတ္ထား၊ အဂၤုလိမာလသုတ္ေပါ့ ဒကာရဲ႕။ ကဲေျပာစမ္းပါဦး ဒကာရဲ႕၊အဲဒီ အဂၤုလိမာလသုတ္ကို လူေတြဘယ္ေနရာမွာ ရြတ္ဆိုေလ့ရွိသလဲဆိုေတာ့ }}
    ]]အဂၤုလိမာလသုတ္ကို၊ ေယာက်ၤားေတြ၊ သူတို႕မိန္းမေတြ ကိုယ္၀န္ရွိလို႕ မီးဖြားေနစဥ္မွာ မီးေနခန္းအျပင္ဘက္ကေနၿပီး၊ ပါးစပ္က တြတ္ပြ တြတ္ပြ ရြတ္ေနၾကတာ ေတြ႕ဘူးတာပဲဘုရား၊အဂၤုလိမာလသုတ္
ဆိုတာ ကေလးျမန္ျမန္ေမြးေစတယ္လို႕ ပရိတ္ေတာ္နိဒါန္းမွာပါတာကိုးဘုရား }}
    ]] ေအး အဲဒါပဲကြ၊တကယ့္ေတာ့ လူေတြက ဗစစူပ     မလုပ္တတ္ၾကဘူး။ တကယ္ေတာ့အဂၤုလိမာလသုတ္ကို အက်ဥ္းေထာင္၊ အခ်ဳပ္-စသည္ အက်ဥ္းအခ်ဳပ္က်ခံစဥ္မွာ ရြက္ဆိုဖို႕ ပိုသင့္တယ္ကြဲ႕။ သေႏၶသားကေလး၊ မိခင္ရဲ႕၀မ္းဗိုက္အတြင္းမွာ အညစ္အေၾကးေပေပလူးလူးနဲ႕ေနရ၊ ေျခမလွဳပ္သာ လက္မလွဳပ္သာ၊ ေမွာင္မဲေနတဲ့ အလင္းေရာင္ရယ္လို႕ ဘာမွမရွိတဲ့ေနရာမွာ က်ဥ္းက်ဥ္းက်ပ္က်ပ္ေနေနရတဲ့ ဘ၀ကေနျပင္ပေလာကသို႕ လြယ္ကူလ်င္ျမန္စြာေမြးဖြားေစတယ္။ အဲဒီဥပမာကို ဥပေမယ်ထပ္လိုက္ေတာ့ -အမိ၀မ္းဗိုက္ဟာအက်ဥ္းေထာင္နဲ႕ပမာတူတယ္။သေႏၶသားကေတာ့  အက်ဥ္းသားနဲ႕ပမာတူတယ္။ အဂၤုလိမာလသုတ္ရဲ႕တန္ခိုးေတာ္ေၾကာင့္  အက်ဥ္းအခ်ဳပ္မွ  လြယ္ကူလ်င္ျမန္စြာ  လြတ္ေျမာက္ေစတယ္။ အက်ဥ္းအခ်ဳပ္က်ေရာက္ေနတဲ့လူေတြဟာဒီ အဂၤုလိမာလသုတ္ကို အၿမဲအျပတ္ ရြတ္ဆိုသင့္တယ္ ဒကာရဲ႕}}
    ]] မွန္ပါဘုရား }}
    ]] စာသစ္စာက်က္၊ ေအာက္ထပ္၀န္းရံ၊ ပုတ္နံ ၫီႇေလွာင္း၊  က်ဥ္းေျမာင္းမည္းမိုက္၊  မိ၀မ္းတိုက္၀ယ္၊
ေက်ာက္ကိုေခါင္းျပဳ၊ ဒူးႏွစ္ခုၾကား၊ ဦးေခါင္းထားလ်က္၊ ေမးဖ်ားလက္ေထာက္၊ သစ္ငုတ္တိုမွာ၊ေမ်ာက္အိုကုတ္ သည့္ႏွယ္၊ မလွဳပ္မယွတ္၊ ေသေလာက္လက္၀ယ္၊ဆိတ္ သူငယ္လို၊  အလမၺါယ္မိ၊  ေ>မငယ္ခ်ိသို႕၊  အမိစပ္ခါး၊
ပူေအး စားလည္း၊ ကိုယ္သားဆတ္ဆတ္၊ သက္ျပတ္တ ေစ၊ ဆယ္လေန၍၊ ေလကမၼဇ၊ ဦးေစာက္ခ်သား၊ မဂ္၀ သို႕ေရာက္၊ သံေကာက္ေပါက္မွ၊ ဆြဲေျမာက္ဆင္ေျပာင္၊ သံေတာင္ႀကိတ္ေခ်၊ ပံုေနရယိက၊ ႀကီးမားလွသည္၊ဒုကၡ ဇာတိ၊ မူရင္းတည္း ]] တဲ့ ဒကာရဲ႕ }} ။

( မွတ္ခ်က္ ။    ။ ယခုေျပာျပသည့္အေၾကာင္းအရာမွာ စဥ္းစားစရာမဟုတ္ပါလား။ )

မည္သည့္အရာမ်ိဳးမဆို အပ္၏၊ မအပ္၏၊ အျငင္းအခံုျဖစ္လာလွ်င္ ထိုျငင္းခံုေနၾကေသာကိစၥကိုမလုပ္ဘဲ ေရွာင္လိုက္ၾကပါ။ ဥပမာ-တစ္ဦးကရြာတြင္ ဖိနပ္စီးေကာင္း၊ မေကာင္းဟုဆိုက မစီးဘဲေရွာင္လိုက္လွ်င္ မည္သူကိုမွ်မထိခိုက္၊ အျပစ္ေျပာစရာမရွိ။ အျငင္းရွိလွ်င္ ေရွာင္ၾက၊ အျပစ္ကင္းတယ္၊ အခ်ိန္ကုန္သက္သာတယ္။ }}
    ဒီဆံုးမၾသ၀ါဒဟာ ဘုန္းႀကီးဦးသီလ၏အဆံုးအမၾသ၀ါဒကထာျဖစ္ပါတယ္။ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားၿပီးျမင့္ျမတ္တဲ့သူေတာ္ေကာင္းေတြရဲ႕ ႏွလံုးသားဆိုတာ ဘယ္ဘက္အျခမ္းမွာ က႐ုဏာရွိၿပီး၊ ညာဘက္အျခမ္း မွာပညာအျပည့္ရွိပါတယ္။ အဲဒီက႐ုဏာ၊ ပညာတရားေတြနဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ဘ၀၊ ကိုယ္ပိုင္အခြင့္အေရးေတြကိုစေတးၿပီး အမ်ားေကာင္းစားေရးအတြက္ ေလာကအေပၚ ေစတနာအျပည့္ထားႏိုင္တာကို ပါရမီျဖည့္တယ္လို႕ေခၚပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ေျပာရရင္ ပါရမီျဖည့္တယ္ဆိုတာ ေလာဘ၊ အတၱ၊ မာနေတြေၾကာင့္အက်ည္းတန္၊ အ႐ုပ္ဆိုးလွတဲ့ လူ႕ဘ၀၊ လူ႕ေစတနာကို လွပယဥ္ေက်း၊ အသိမ္ေမြ႕ဆံုးျဖစ္ေအာင္ ျခယ္မွဳန္းျပဳတန္ဆာဆင္ေပးတာကို ေခၚတာပါ။
    လူရယ္လို႕ျဖစ္လာရင္၊ အေၾကာင္းတစ္ခု၊တစ္ခု အေပၚမွာ အေျခခံၿပီးျငင္းခုန္စရာ၊ အျငင္းပြားစရာေတြ ေပၚေပါက္တက္စၿမဲပါ။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးဦးသီလကေတာ့ အျငင္းရွိလွ်င္ ေရွာင္ၾက၊ အျပစ္ကင္းတယ္။အခ်ိန္ကုန္သက္သာတယ္လို႕ ဆံုးမေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။
-လူ႕ယဥ္ေက်းမွဳ၊ လူ႕ဂုဏ္သိကၡာ၊ လူ႕အဆင့္အတန္းတိုးတက္ျမင့္မားေစဖို႕၊
-(၃၁)ဘံုအလယ္မွာ အထက္တန္းက်က်၊ မ်က္ႏွာပန္းလွေအာင္ <ကယ္၀ခ်မ္းသာေစဖို႕အတြက္ ေတာ္႐ံုတန္႐ံုအျငင္းပြားစရာ ကိစၥေတြျဖစ္ေပၚလာတဲ့အခါတိုင္း ဆင္ျခင္သတိ၊ အသိပညာထားတက္ၾကဖို႕ေျပာျပတာပါ

(၁)တရားအားထုတ္တယ္ဆိုတာ အသိ(ပညာ)တိုးတက္ ေအာင္ လုပ္ေနတာပါ။
(၂)အသိဆိုတာ သတိရွိသူမ်ားမွ ရွိႏိုင္တဲ့တရားပါ။
(၃)အလုပ္တိုင္းကို သတိထားရင္ အလုပ္တိုင္းကိုသိေန
  ပါတယ္။
(၄)အလုပ္တိုင္းကို သိေနသူဟာ အသိကိုလုပ္ေနသူ
   ပါပဲ။
(၅)အလုပ္ကို အၿမဲသိေနရင္ အသိကိုအၿမဲလုပ္ေနသူ
   ျဖစ္ပါတယ္။
    တရားကို ဓမၼလို႕ေခၚပါတယ္။
    မတရားတာကို အဓမၼလို႕ေခၚပါတယ္။
    တရားအားထုတ္တယ္ဆိုတာ မိမိအေတြး၊ အႀကံ၊ အေျပာ၊ အလုပ္ေတြမွာ မတရားတာေတြ မေတြးမိမႀကံမိ၊ မေျပာမိ၊ မလုပ္မိေအာင္ ေစာင့္ထိန္းေနတာပါ။ ငုတ္တုတ္ႀကီးထိုင္ေနမွ တရားအားထုတ္တာမဟုတ္ပါ။ ဘယ္လက္ေပၚမွာ ညာလက္တင္၊ တင္ပလ’င္ေခြထိုင္၊ ခါးကိုေျဖာင့္တန္းစြာထားၿပီး ထိုင္ေနတာကို တရားအားထုတ္တယ္လို႕  မေခၚႏိုင္ပါဘူး။ ထိုင္ေနရင္း၊  ထေနရင္း။ လမ္းေလွ်ာက္ေနရင္း၊ လဲေလွ်ာင္းေနရင္း၊ဘယ္လိုပံုစံနဲ႕ေနေန၊ ကိုယ့္ရဲ႕ကံ (၃)ပါးမွာ မတရားတာေတြ၊ အဓမၼေတြ မေတြး၊ မေျပာ၊ မလုပ္ဘဲေနရမွာပါ။
(၆) ႀကံဳႀကိဳက္ခဲလွတဲ့ ဗုဒၶျမတ္စြာသာသနာေတာ္ကို လူ႕အျဖစ္နဲ႕ဆံုဆည္းခြင့္ရျခင္းရဲ႕ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္
ဟာ -
(က)သူယုတ္မာအျဖစ္မွ သူေတာ္ေကာင္းျဖစ္လာဖို႕၊
(ခ)မေကာင္းမွဳဒုစ႐ိုက္မွ ေကာင္းမွဳသုစ႐ိုက္ျဖစ္ေစဖို႕၊
(ဂ)ယုတ္ႏိုင္တဲ့ဘ၀ မွ ျမင့္ျမတ္တဲ့ဘ၀ေရာက္ဖို႕
(ဃ)ဆင္းရဲဒုကၡ မွ ခ်မ္းသာသုခရဖို႕၊
(င)အ၀ိဇၨာအမိုက္ေမွာင္မွ ၀ိဇၨာအလင္းေရာင္ကိုရဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။
(၇)ပညာရွိသူေတာ္ေကာင္းေတြဆိုတာ ဘ၀နဲ႕တရားကို တစ္ထပ္တည္း၊ တစ္သားတည္းျပဳလုပ္ထားတဲ့လူေတြပါ။ သူေတာ္ေကာင္းတရားေတြရဲ႕ ျမစ္မ်ားဟာ မိမိတို႕ရဲ႕ႏွလံုးသားျဖစ္ၿပီး ေလာကပါလတရားေတြရဲ႕ဗဟိုရ္ခ်က္မဟာလည္း မိမိတို႕ရဲ႕ ႏွလံုးသားျဖစ္တယ္ဆိုတာ ယံုၾကည္လက္ခံထားၾကသူေတြပါ။
(၈)တကယ့္သူေတာ္ေကာင္းဘ၀ဆိုတာ စကားနဲ႕တည္ေဆာက္လို႕မရပါ။ တရားနဲ႕တည္ေဆာက္ရတာ ပါ။ ဘ၀မွာ ဒုကၡသစၥာဆိုတာအမွန္တကယ္ တည္ရွိတာမို႕ ဒုကၡလြတ္ေၾကာင္း သူေတာ္ေကာင္းတရားကိုလည္းအမွန္တကယ္အားထုတ္ၾကရမွာပါ။ တရားအားထုတ္ၾကတယ္ဆိုတာ အဲဒါပါပဲ။

ပုဂၢိဳလ္ သတၱ၀ါ အားလံုးဟာ  အတိတ္ရဲ႕ သားသမီးေတြျဖစ္ၿပီး၊ အနာဂတ္ရဲ႕မိဘေတြျဖစ္ပါတယ္။ သတၱ၀ါေတြဟာ အတိတ္ကလာၾကတာပါ။ လက္စမ သတ္ႏိုင္ေသးတဲ့ အလုပ္(ကံ)ေတြေၾကာင့္ အတိက္က အေကာင္းအဆိုး အမူအက်င့္ေတြကို ယူေဆာင္လာၿပီး ပစၥဳပၸန္ကို ေရာက္လာၾကတာပါ။
    အတိက္ဟာ ပစၥဳပၸန္ကို ေမြးဖြားေပးၿပီ၊ ပစၥဳန္ပၸန္ကေတာ့ အနာဂတ္ကို ေပါက္ဖြားေစပါတယ္။
    ကိုယ္က်ိဳးရွာ လိုခ်င္မွဳေတြကို လက္စသတ္ မဖ်က္ဆီးႏိုင္သမွ် သတၱ၀ါေတြဟာ ေၾကာင္းက်ိဳးဆက္
ျဖစ္စဥ္ႀကီးထဲမွာ ေမ်ာပါေနၾကရမွာပါ။
    လူ႕ဘ၀လူခ်မ္းသာဆိုတာ ]]အရွိ}} တရားတစ္ခုထဲနဲ႕ မျပည့္စံုႏိုင္ပါဘူး။ လူ႕ဘ၀ရဲ႕ အဖိုးတန္ဆံုးရတနာေတြဟာ ]] အသိ }} တရားပဲျဖစ္ပါတယ္။ အရွိတရားေတြမဟုတ္ပါ။ ဒါေပမယ့္ အရွိတရားေတြေနာက္လိုက္ရင္း ]] အသိ }} တရားေတြမေပ်ာက္ပ်က္ဖို႕၊ ေလာကေနာက္လိုက္ရင္း ဓမၼေတြမဆံုး႐ံႈးဖို႕ကိုေတာ့ သတိႀကီးစြာထားရမွာပါ။
    ဘ၀သံသရာမွာ ဘ၀၊ အသက္၊ ခႏၶာကို ျပန္ရဖိုကဆိုတာ ခဲယဥ္းတဲ့ကိစၥမဟုတ္။ ဒါေပမယ့္ ဘုရားပြင့္ေတာ္မူတဲ့အခ်ိန္အခါမွာ သူေတာ္ေကာင္းတရားနဲ႕ အရိယာသစၥာကို သိျမင္ႏိုင္ခြင့္ဆိုတာေတြဟာ ဘ၀သံသရာမွာ ေတြ႕ႀကံဳရဖို႕ အင္မတန္ခဲယဥ္းလွပါတယ္။
    အၿမဲတမ္း ျဖစ္ေပၚေတြ႕ႀကံဳေနက် သာမာန္ကိစၥနဲ႕     -တစ္ခါတစ္ရံမွသာ ႀကံဳေတြ႕ရတက္တဲ့ အခြင့္ေကာင္း အခြင့္ထူးဒီႏွစ္ခုကို အသိဥာဏ္ခ်ိန္ခြင္ေပၚမွာ
တင္ၿပီး ယွဥ္ၾကည့္မိတဲ့ သူေတာ္ေကာင္းေတြဟာ ]]ရခဲတဲ့အရာ}}အတြက္ ]] ရလြယ္တဲ့အရာ }} ေတြကိုမငဲ့
မကြက္၊ ရက္ရက္စက္စက္ စြန္႕ပစ္တက္ၾကပါတယ္။
    လူတိုင္းလူတိုင္း ကိုယ္ခ်မ္းသာ၊ စိတ္ခ်မ္းသာျဖစ္ႏိုင္ၾကသလိုကိုုယ္ဆင္းရဲ စိတ္ဆင္းရဲလည္း ျဖစ္ႏိုင္ၾကတာပဲ။
- တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ ကိုယ္ခ်မ္းသာၿပီး စိတ္ဆင္းရဲၾက၊
-တစ္ခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ကိုဆင္းရဲၿပီး စိတ္ခ်မ္းသာၾက၊ ဒီလိုျဖစ္ၾကတာကေတာ့ ဘ၀ေပးအေျခအေနနဲ႕မသက္ဆိုင္ဘဲ ဘ၀အေပၚမွာထားတဲ့ သေဘာတရားနဲ႕ပဲ အဓိကသက္ဆိုင္ပါတယ္။
- ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္မွဳဆိုတာက ကိုယ္လိုခ်င္တာကိုရတာပါ။
- ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ႕မွဳဆိုတာက်ေတာ့ ကိုယ္ရတာကိုပဲ ေက်နပ္သေဘာက်တာပဲျဖစ္ပါတယ္။

ေလာကီစီပြားေရးတြင္ အခ်ိန္ပိုင္းအတြင္း လွ်င္ျမန္စြာ ႀကီးပြားတိုးတက္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ သလိုေလာကုတၱရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတြင္လည္း မၾကာမီ အခ်ိန္ပိုင္းအတြင္း ေသသြားႏိုင္သည္ ဟူေသာ အသိစိတ္ျဖင့္လံု႕လ၀ီရိယစိုက္ထုတ္ၿပီး ႀကိဳးစားပြားမ်ား အားထုတ္ႏိုင္လွ်င္လည္း ေလာကုတၱရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ အလွ်င္အျမန္ တိုးတက္လာႏိုင္ပါတယ္။
    မိမိတို႕ဘ၀ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း သာသာယာယာေနႏိုင္ဖို႕အတြက္ ျပင္ဆင္ထားရသလို ေသဖို႕အတြက္လည္း အေသတက္၊ အေသျမတ္ေအာင္ျပင္ဆင္ထားဖို႕ အထူးလိုအပ္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္ ေလာကလူသားအမ်ားစုမွာ မိမိတို႕ျဖစ္လာရေသာ ဘ၀ကိုခံုမင္တပ္မက္စြာ စည္းစိမ္ယစ္မူးဖို႕သာ ျပင္ဆင္
ေနသူမ်ားပါတယ္။ မိမိတို႕ဘ၀အတြက္ အဆင့္အတန္းျမင့္ျမင့္၊ ေခတ္မီမီေနထိုင္ႏိုင္ဖို႕အတြက္သာ အားကုန္စိုက္ႀကိဳးစားရွာေဖြေနၾကတာပါ။
    ပစၥည္းဥစၥာျပည့္စံု<ကယ္၀သူေတြကလည္း ေရာင္ရဲတင္းတိမ္ျခင္းမရွိဘဲ ျပည့္စံုတဲ့အဆင့္အတန္းထက္သာလြန္ေအာင္ႀကိဳးစားရွာေဖြေနၾကတုန္းျဖစ္ပါတယ္။ မရွိဆင္းရဲသားေတြကလည္း ရွိလာေအာင္ႀကိဳးစားရွာေဖြေနၾကတယ္။ ရွာေဖြလို႕ ရလာျပန္ေပမယ့္ အားရေက်နပ္ျပည့္စံုၿပီရယ္လို႕မရွိ။ ေလာဘခိုင္းသမွ် အားကုန္႐ုန္းေနၾကပါတယ္။
    ႀကိဳးစားရွာေဖြေနၾကသူေတြကို အျပစ္ေျပာေန
ျခင္းမဟုတ္ပါ။ မိမိတို႕႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာတြင္ ေအးခ်မ္းစြာ
ေနႏိုင္ေအာင္ႀကိဳးစားၾကရသလို အိုနာေသအတြက္လည္း ျပင္ဆင္ဖို႕အေရး၊ အလြန္လိုအပ္ေနပါတယ္။
    ပရိတ္ႀကီး(၁၁)သုတ္ထဲက မဂၤလသုတ္ဆိုတာရွိပါတယ္။ (၃၈)ျဖာမဂၤလာတရားေတာ္ထဲမွာ]]ခႏၱီစ}}ဆိုတဲ့စကားတစ္လံုးပါပါတယ္။ ျမန္မာလို သည္းခံျခင္းလို႕အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ သည္းခံတာနဲ႕ပတ္သက္လို႕ဆရာေတာ္ဦးဥာဏိႆရကို ေမးေလွ်ာက္ဖူးပါတယ္။
    ]]ဆရာေတာ္-သည္းခံတယ္ဆိုတာဘယ္လိုဟာကိုေခၚတာတုန္း၊ ဘယ္လိုသည္းခံရမွာတုန္းဘုရား}}
    ]]သည္းခံျခင္းဆိုတဲ့ေနရာမွာ သည္းခံျခင္းအတုနဲ႕အစစ္ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္ဒကာရဲ႕}} မႏိုင္လို႕ သည္းခံလိုက္ရတာ သည္းခံျခင္းအတုကြဲ႕။ ကိုယ့္ကိုဆဲတာ၊ ႐ိုက္တာ-ဒါေတြကိုသည္းခံရတာကလည္းတကယ္ေတာ့သည္းခံျခင္းအတုေတြပဲကြဲ႕။
    ]]တကယ့္သည္းခံျခင္းအစစ္ဆိုတာက အာ႐ံုနဲ႕ဒြါရတိုက္တိုင္းမွာ ရင္ထဲကလွိဳက္တက္လာတဲ့ ကိုယ့္ရဲ႕ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟေတြကို သည္းခံႏိုင္တာကို၊ သည္းခံျခင္းအစစ္လို႕ေခၚတယ္။ ကိုယ့္ကိုဆဲတဲ့အသံၾကားရင္ ေဒါသျဖစ္မယ္။ အဲဒီေဒါသကိုသည္းခံပါ။ ကိုယ့္ကိုေကာင္းတဲ့စကားနဲ႕ ခ်ီးမြမ္း ေထာပနာျပဳရင္ ေက်နပ္တဲ့ေလာဘျဖစ္မယ္။ အဲဒီေလာဘကို သည္းခံပါ။ အဲဒါမွသည္းခံျခင္းအစစ္ ]]ခႏၱီ}}ျဖစ္မယ္။မဂၤလာျဖစ္မယ္။ မဂၤလာဆိုတာ ကုသိုလ္ပါပဲ။

ပညာဆိုတာ မိမိေတြ႕ႀကံဳဆံုစည္းေနရေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ား အေပၚမွာ အေကာင္းအဆိုး အေၾကာင္း အက်ိဳး အမွားအမွန္ကို ပိုင္းျခားေ၀ဖန္တတ္တဲ့ဥာဏ္ ကို ဆိုလိုတာပါ။
    ကိစၥမ်ားေျမာင္လွေသာ လူ႕ေလာကႀကီးမွာ ျဖစ္ရပ္ေတြကလည္း အမ်ိဳးစံုလင္လွပါတယ္။ အဲဒီ ျဖစ္ရပ္ေတြထဲမွာ အေကာင္းလည္းရွိပါတယ္။ အဆိုး လည္း ရွိပါတယ္။
    မိမိကေကာင္းတယ္ထင္ၿပီး ျပဳလုပ္မိရာမွအဆိုး ဘက္သို႕ေရာက္သြားတက္တဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးေတြ ရွိသလို မိမိက အဆိုးဟုထင္ထားေသာ အရာတို႕သည္လည္း မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ အေကာင္းျဖစ္လာရတဲ့ အျဖစ္မ်ားလည္း
ရွိပါတယ္။
    တစ္ခါတစ္ရံ - အဆိုးကို အဆိုးမွန္းမသိ၍ ျပဳမိတဲ့အတြက္ ဒုကၡေရာက္ၾကရတဲ့အျဖစ္မ်ားလည္းရွိပါတယ္။ ထို႕ေၾကာင့္မည္သည္က အေကာင္း၊ မည္သည္ကအဆိုး-ဟု ပိုင္းျခားေ၀ဖန္တက္ေသာ ဥာဏ္ပညာသည္ လူတိုင္းမွာမရွိမျဖစ္ ရွိအပ္သည္သာျဖစ္ပါတယ္။
    တစ္ခ်ိဳ႕က ေလာကႀကီးကိုအေကာင္းလို႕ျမင္တတ္ၾကၿပီး၊ အခ်ိဳ႕ကေလာကႀကီးကို အဆိုးလို႕ျမင္တတ္ၾကပါတယ္။
    တကယ္ေတာ့ -    ေလာကႀကီးကို လႊမ္းမိုးအုပ္စိုးေနတာဟာ အေကာင္းနဲ႕အဆိုးမဟုတ္ဘဲ အေၾကာင္းနဲ႕အက်ိဳးသာျဖစ္ပါတယ္။
    အမွန္မွာေတာ့-    ေလာကႀကီးမွာအေၾကာင္းရွိသေလာက္ အက်ိဳးသက္ေရာက္ေနျခင္းသာျဖစ္ပါတယ္။
    အေကာင္းအဆိုးဆိုတာ အေၾကာင္းအက်ိဳးရဲ႕ လက္ေအာက္ခံပါပဲ။ လူ႕ဘ၀ဆိုတာ သြန္သင္ၫႊန္ျပဆံုးမနာယူမွဳတို႕ျဖင့္ အစဥ္လႊမ္းၿခံဳရစ္ပတ္ထားရမယ့္ ျဖစ္စဥ္ႀကီးတစ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ လူ႕ဘ၀သည္ ပန္းခင္း
လမ္းကဲ့သို႕ ေျဖာင့္ျဖဴးသာယာေနတာမဟုတ္ပါ၊ ခေရာင္းေတာလို ၾကမ္းတမ္း၍အေကြ႕အေကာက္အတက္အဆင္း ဆူးေျငာင့္ခလုတ္၊ ေဘးအႏၱရာယ္ေပါမ်ားလွတဲ့ ခရီးၾကမ္းႀကီးတစ္ခုပါ။ သတိလစ္၍ တစ္ခ်က္မွားတာနဲ႕ ဒုကၡပင္လယ္ေ၀ကာ တစ္သက္တာ ေခါင္းမေထာင္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ဘ၀အေမွာင္ထဲသို႕ေရာက္သြားႏိုင္ပါတယ္။
    မည္သည့္အရာသည္ အမွန္တရား၊ မည္သည့္အရာက အမွား၊ မည္သည့္လမ္းကသြားလွ်င္၊ မည္သည့္လမ္းကိုလိုက္လွ်င္  ဒုကၡေရာက္မည္ကို  သြန္သြင္ၫႊန္ျပဆံုးမတက္တဲ့ ဆရာေကာင္း၊ ဆရာစစ္၊
ဆရာမွန္နဲ႕ေတြ႕ဖို႕ လူတိုင္းလိုအပ္ေနပါတယ္။

    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႕ အၿမဲတေစအကြၽမ္းတ၀င္ ရင္းႏွီးၿပီးသားေ၀ါဟာရတစ္ခုကေတာ့ ေမတၱာပို႕တယ္ - ဆိုတဲ့စကားပါပဲ။ ေမတၱာပို႕တယ္ဆိုတာ
    (၁) အေ၀ရာ ေဟာႏၱဳ
    (၂) အဗ်ာပဇၨာ ေဟာႏၱဳ
    (၃) အနီဃာ ေဟာႏၱဳ
    (၄)သုခိ အတၱာနံ ပရိဟရႏၱဳ - ဆိုတဲ့ အာသီသမႏၱာန္ႀကီး (၄)ခ်က္ျဖင့္ ထိထိခိုက္ခိုက္ မန္းမွဳတ္ၿပီးေမတၱာၫိွဳ႕ဓာတ္ျဖင့္၊ သမာဓိအုပ္စိုးတဲ့စိတ္ ျဖင့္ သတၱ၀ါတို႕ကို အာ႐ံုျပဳကာ အဖန္ဖန္ျဖစ္ပြားေစမွဳ ကို ဆိုလိုတာပါ။ အဓိပၸါယ္ေနာက္တစ္မ်ိဳးကေတာ့ မိမိ၏ေမတၱာနာမ္ကို သတၱ၀ါတို႕အေပၚ၌ ထိခိုက္ ေအာင္ေစလႊတ္ၿပီး ေမတၱာမႏၱာန္ႀကီး (၄)ခ်က္နဲ႕ ၫိွဳ႕ျခင္းကို ေမတၱာပို႕တယ္လို႕ ဆိုလိုတယ္။ အာ႐ံု ျဖစ္တဲ့သတၱ၀ါတို႕အေပၚသို႕ေရာက္ေအာင္ မိမိေမတၱာ ကို ပို႕ထားျခင္းကိုလည္း ဆိုႏိုင္တယ္။
    တကယ္အစစ္ ေမတၱာပို႕မွဳ ဆိုတာမလာက္ ပါဘူး။ ၫွိဳ႕ဓာတ္သေဘာသို႕ ေရာက္ေအာင္ ထက္သန္ တဲ့ေမတၱာဓာတ္ကိုျဖစ္ေစႏိုင္ပါမွ တကယ္စစ္စစ္ေမတၱာပို႕နည္းအမွန္ျဖစ္ႏိုင္တာပါ။ သတၱ၀ါတည္းဟူေသာ အာ႐ံုအေပၚသို႕ ေမတၱာကိုထိထိခိုက္ခိုက္
မန္းမွဳတ္ျခင္းသည္ပင္ အဓိကျဖစ္ပါတယ္။
    အခုတေလာ မိတ္ေဆြအခ်င္းခ်င္း ေတြ႕ဆံုၾကတဲ့အခါ ]] က်ဳပ္-အၿမဲတန္းေမတၱာပို႕ေနပါတယ္ }}ဆိုတဲ့စကားကို ေျပာၾကားေလ့ရွိၾကတယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ စာေပးစာယူလုပ္ၾကတဲ့အခါမွာလည္းေန႕စဥ္ေမတၱာပို႕သေနပါတယ္ စသည္အားျဖင့္ ေရးသားေလ့ရွိၾကတယ္။သည္လိုေမတၱာပို႕နည္းေတြကေတာ့လူ႕ယဥ္ေက်းမွဳဓမၼတာအတိုင္း ေျပာဆိုေရးသားၾကတဲ့အတြက္ ေလာကြက္ေမတၱာေတြသာျဖစ္တယ္။ သည္လိုေလာကြက္ေမတၱာျပဳလုပ္ ၾကတာကိုလည္း အျပစ္မဆိုထိုက္ပါဘူး။ ေျပာျပေရးၾကၿမဲျဖစ္တဲ့ ဓေလ့ဓမၼတာကိုလူတို႕၏ ၀တၱရားအတိုင္း ျပဳၾကၿမဲျဖစ္တယ္။
    အဲဒီအျပင္ ဘုရားရွိခိုးၿပီးတိုင္းလည္း သေဗၺသတၱာ သေဗၺပါဏာအစခ်ီတဲ့ ေမတၱာပို႕လက္႐ိုးႀကီးကိုရြက္ဆိုကာ ေမတၱာပို႕ေလ့ရွိၾကတယ္။ သည္လိုေမတၱာပို႕နည္းကေတာ့ တကယ့္ေမတၱာဘာ၀နာ အစစ္ႀကီး မဟုတ္ေသာ္လည္း သူေတာ္ေကာင္းတို႕၏ အစဥ္အလာ၊ စ႐ိုက္၊ ၀ါသနာကို အတုယူတဲ့အေလ့အက်င့္ေကာင္းျဖစ္လို႕ခ်ီးမြမ္းထိုက္ပါေပတယ္။ ႏွဳတ္ျဖင့္ရြက္ဆိုကာ ေမတၱာရြတ္ဆိုကာ ေမတၱာပို႕ၾကတဲ့အတြက္၀ဇီကံေမတၱာရယ္လို႕ဆိုရမယ္။ ဆိုသင့္တယ္။
    ဒီေနရာမွာ -    ေလာကြတ္ေမတၱာ၊ ၀စီကံေမတၱာနဲ႕စပ္လ်ဥ္းၿပီးေတာ့ ေက်းဇူးရွင္လယ္တီ ဆရာေတာ္ႀကီး မိန္႕ၾကားခဲ့တဲ့ ၀တၱဳေလးတစ္ပုဒ္ေျပာျပခ်င္တယ္။
တစ္ေန႕ေသာအခါ ဆရာေတာ္ႀကီးရဲ႕တပည့္ အရင္းျဖစ္တဲ့ အဘိဓမၼာဆရာႀကီး ]] ဦးေတာက္}}က ဆရာေတာ္ထံခ်ဥ္းကပ္ၿပီး -
    ]]တပည့္ေတာ္ ေမတၱာကမၼဌာန္းကို စီးျဖန္း ပြားမ်ားေနပါတယ္ဘုရား }}လို႕ ေလွ်ာက္ထားတယ္။
    ]] သာဓုကြယ္၊ ေတာ္ပါေပရဲ႕၊
    ေမတၱာကမၼဌာန္းဆိုတာ မိမိအက်ိဳး သူတစ္ပါး အက်ိဳးကို ေဆာင္ရြက္တဲ့ ကမၼဌာန္းမ်ိဳးျဖစ္လို႕ အထူး ေကာင္းျမတ္ပါတယ္။ သို႕ပါေသာ္လည္း ေမတၱာ ဘာသနာကို ပြားမ်ားတဲ့အခါ ထိထိခိုက္ခိုက္ စူးစူး စိုက္စိုက္ပြားမ်ားရတယ္။ ေပါ့ေပါ့တန္တန္၀စီကံေလးနဲ႕ ၀တၱရား ေက်ပြန္႐ံု ပြားမ်ားရတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ မေနာကံအလုပ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အတြင္းစိတ္ ပါပါ တကယ္စိတ္ေစတနာနဲ႕ ပြားမ်ားရတယ္။ ေရႊယင္းမာရြာ သႀကၤန္အခါ အစဥ္အလာမပ်က္ေအာင္ ေရပက္သလိုပံုစံမ်ိဳးေတာ့ မပြားမ်ားနဲ႕ကြဲ႕။ ေရွးအခါက ေရႊယင္းမာရြာဟာအလြန္တရာေရရွားတယ္။ ေႏြအခါ ဆိုရင္ေတာ့ ေရအရမ္းရွားတာေပါ့။ သႀကၤန္ေရာက္ ေတာ့ ျမန္မာလူမ်ိဳး ဓမၼတာေရပတ္ေလ့ရွိၾကတဲ့အတိုင္း ေရႊယင္းမာရြာမွာလည္း ေရပတ္ၾကတာေပါ့။ သႀကၤန္က လဲေႏြရာသီဆိုေတာ့ ေရ-ေဖာေဖာသီသီ မပက္ႏိုင္ၾက ရွာဘူး။ ဒီေတာ့ ထံုးစံလည္းမပ်က္ရေအာင္ ပန္းကန္လံုးေလးထဲမွာေရထည့္ၿပီး ဂြမ္းေပါက္နဲ႕ေရကို တို႕တို႕ၿပီး၊ ေရာက္လာတဲ့လူမ်ားကို ]] ရႊဲေရာ့လဟယ္ }}ဆိုၿပီး ေရဂြမ္းေပါက္နဲ႕ဆြတ္ဆြတ္ေပးၾကရွာသတဲ့။ သူတို႕ႏွဳတ္ကဆိုတဲ့အတိုင္း ရႊဲဖို႕ေနေနသာသာ၊ ေအးေတာင္မေအးဘူး။ ေရပက္လိုက္ၾကတာ အရမ္းေပ်ာ္စရာေကာင္းတာပဲလို႕ ေျပာၾကရွာသတဲ့။ သူတို႕ရြာ စ႐ိုက္နဲ႕ သူတို႕သႀကၤန္ပဲြကို သူတို႕ထင္ျမင္ခ်က္အတိုင္း ေက်နပ္ေနၾကတာေပါ့ေလ။ ေရႊယင္းမာရြာမွာ ရႊဲလဲမရႊဲဘဲနဲ႕ ]]ရႊဲေရာ့လဟယ္}}လို႕ေျပာဆိုကာ ေရပက္ၾကသလိုမ်ိဳး - ထိထိေရာက္ေရာက္စိတ္ပါပါႏွင့္ မပြားမ်ားႏိုင္ဘဲ၊ ၀တၱရားေက်႐ံု၊ႏွဳတ္ျဖင့္ရြက္ဆိုကာပြားမ်ားတဲ့ ေမတၱာပို႕နည္းမ်ိဳး မျဖစ္ရေလေအာင္ သတိထားရမယ္။ အဲဒီ၀တၱဳစာေလးဟာေမတၱာပြားမ်ားေရးကိစၥမွာ လြန္စြာမွတ္သားဖို႕ေကာင္းတယ္။

သုခီ အတၱာနံ ပရိဟရႏၱဳ  ဆိုတာက
အတၱာနံ    = မိမိကိုယ္ကို
သုခီ        = ခ်မ္းသာစြာ
ပရိဟရႏဳၱ    =ေဆာင္ရြက္နိုင္ၾကပါေစလို႕ ျမန္မာလိုအဓိပၸါယ္ရတယ္။ ဒီပါဠိေတာ္ကို ျမန္မာမွဳျပဳတဲ့အခါအဲဒီလိုအဓိပၸါယ္သက္ေရာက္တယ္။ ရွိရွိသမွ်သတၱ၀ါေတြဟာ မိမိတို႕ကိုယ္ အတၱေဘာကို  ေစာင့္ေရွာက္ရြက္ေဆာင္ကာ အသက္၀ိညာဥ္ႏွင့္တကြ တည္ရွိေနၾကတယ္။ မိမိတို႕ ကိုယ္အတၱေဘာကို မေစာင့္ေရွာက္၊မရြက္ေဆာင္ရတဲ့သတၱ၀ါရယ္လို႕မရွိဘူး။ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ ရြက္ေဆာင္ျခင္းဆိုတာလည္း မိမိတို႕ကိုယ္အတၱေဘာကို အရွည္တည္တံ႔ ေအာင္ေမြးျမဴျခင္းကိုဆိုလိုတာပါပဲ။အသက္ေမြးျမဴျခင္းလို႕လည္း ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီလို အသက္ေမြးျမဴေစာင့္ေရွာက္တဲ့ကိစၥမွာ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာေမြးျမဴရျခင္းႏွင့္ ဆင္းဆင္းရဲရဲနဲ႕ေစာင့္ေရွာက္ေမြးျမဴရျခင္းဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။
    ဆင္းဆင္းရဲရဲနဲ႕ေမြးျမဴရရင္ေတာ့ အဲဒီသတၱ၀ါဟာ ခ်မ္းသာသုခကိုမရႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ေလာကမွာ အသက္ေမြးျမဴမွဳအလုပ္ေပါင္းမ်ားစြာတို႕ကို လုပ္ကိုင္ၿပီးေတာ့ မိမိတို႕ရဲ႕အသက္ေမြးျမဴေနၾကရာမွာ အခ်ိဳ႕မွာ
ခ်မ္းခ်မ္းသာသာေမြးျမဴႏိုင္ၾကတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ၾကေတာ့ ေန႕စဥ္ရက္ဆက္ အသက္ေမြးမွဳအလုပ္ကို ဆင္းရဲၿငိဳျငင္စြာ လုပ္ကိုင္ၿပီး ပင္ပန္းႀကီးစြာအသက္ေမြးၾကရတယ္။
    ေမတၱာပြားမ်ားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ အာသီသမွာေတာ့ -ဆင္းရဲၿငိဳျငင္စြာ အသက္ေမြးျမဴမွဳတို႕မွ လြတ္ကင္း၍ခ်မ္းသာစြာ အသက္ေမြးျမဴကာ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ေနေစခ်င္တယ္။ သည္လိုေနေစခ်င္တာ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ခ်မ္းသာေစခ်င္လို႕ပါ။ အဲဒါေၾကာင့္ခ်မ္းခ်မ္းသာသာနဲ႕ ထက္သန္တဲ့ပတၱနာျဖင့္ အာသီသဂါထာကို က်ဴးရင့္ၾကတာျဖစ္တယ္။
    သုခီ အတၱာနံ ပရိဟရႏၲဳ သိရပါတႏၱ ဳ လို႕ ေမတၱာအာသီသနဲ႕ ေတာင့္တတဲ့အခါမွာ သတၱ၀ါတို႕အေပၚမွာ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာအသက္ေမြးျမဴႏိုင္ၾကပါေစလို႕ ေမတၱာၫိွဳ႕ဓာတ္နဲ႕ ထက္ထက္သန္သန္ေတာင့္တၾကရမယ္။
    အထူးတလည္ အာ႐ံုစူးစိုက္ၿပီးေတာ့ ေမတၱာပို႕တက္ေအာင္ေျပာျပေနတာပါ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအတြက္ မသိမျဖစ္သိကိုသိထားၾကရမွာပါ။ ေတာ္႐ံုတန္႐ံုေပါ့ေပါ့ဆဆ မေနလိုက္ၾကပါနဲ႕။ ဒါေတြဟာ-လူေတြအားလံုး ၾကားဖူးၿပီးသားစကားလံုးေတြ။ နားယဥ္ၿပီးသားစကားေတြ။ ခတ္တာက - ဒီ စကားလံုး
တစ္လံုးစီရဲ႕ ျမန္မာလို အရပ္စကားနဲ႕မသိၾက၊ နားမလည္ၾကလို႕-ဒီေလာက္အထိ ေပါ့ေပါ့ဆဆေနေနၾကတာ။ ဒါကိုေတာ့ အေလးအနက္သတိေပးပါတယ္။ သိေအာင္လုပ္ၾကပါ။ နားလည္ေအာင္ လုပ္ထားၾကပါ။

    ပါဠိလို ေမတၱာပို႕တဲ့အခါ၊ အနိဃာေဟာႏၲဳ ဆိုတဲ့ စာပိုဒ္တစ္ပိုဒ္ရွိတယ္။ ျမန္မာလိုကေတာ့ အနီဃာ=ဆင္းရဲျခင္းကင္းၾကပါေစ၊ ေဟာႏၲဳ =ျဖစ္ၾကပါ ေစသတည္းလို႕ အဓိပၸါယ္ရတယ္။
    ဒီေနရာမွာ ဆင္္းရဲျခင္း ကင္းၾကပါေစဆိုတဲ့ စကားမွာ ဆင္းရဲတယ္ဆိုတာကလည္း အမ်ားႀကီး ရွိေနျပန္တယ္။
    လိုရင္းအခ်ဳပ္ကေတာ့-
    (က) ကိုယ္၏ဆင္းရဲျခင္း
    (ခ) စိတ္၏ဆင္းရဲျခင္းလို႕ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။
သတၱ၀ါတို႕ရဲ႕ဓမၼတာအေလ့မွာ ႏွစ္ၿခိဳက္ဖြယ္မဟုတ္၊ အလိုရွိဖြယ္မဟုတ္တဲ့ အနိဠာ႐ံုတို႕ႏွင့္ ေတြ႕ႀကံဳရတဲ့ အခါ ခ်မ္းသာခြင့္ကိုမရဘဲ ဆင္းရဲၾကတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အလိုမရွိအပ္တဲ့အနိဌာ႐ံုကိုဆင္းရဲျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းလို႕ ဆိုထိုက္တယ္။
    အနိဠာ႐ံုတိုႏွင့္ ေကြကြင္းၿပီး အလိုရွိအပ္၊ ႏွစ္သက္အပ္တဲ့ ဣဌာ႐ံုတို႕ႏွင့္ ေတြ႕ႀကံဳရပါလွ်င္ သတၱ၀ါတို႕၏ ဓမၼတာ၊ ခ်မ္းသာေလ့ရွိၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ဣဌာ႐ံုကေတာ့ ခ်မ္းသာျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္း ရင္းလို႕ဆိုထိုက္တယ္။
    ေမတၱာပြားတဲ့ပုဂၢိဳလ္အေနနဲ႕ သတၱ၀ါအမ်ား ဆင္းရဲျခင္းမွ ကင္းေ၀းၾကပါေစဟုဆိုလွ်င္ အနိဌာ႐ံု အမ်ိဳးမ်ိဳးမွ ကင္းေ၀းၾကပါေစ၊ ဣဌာ႐ံုအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႕ႏွင့္ ေတြ႕ႀကံဳၾကပါေစ-လို႕ ေတာင့္တခ်က္ကိစၥလဲ တစ္ခါထဲ ၿပီးစီးသြားပါတယ္။
    အနီဃာေဟာႏၲဳ ေမတၱာအာသီသနဲ႕ ေတာင့္တ တဲ့အခါမွာ သတၱ၀ါတုိ႕အေပၚမွာ ထိထိခိုက္ခိုက္ စူးစူးစိုက္စိုက္   အာ႐ံုထားၿပီး   ဆင္းရဲျခင္းကင္းေ၀း
ၾကပါေစလို႕ ေမတၱာၫိွဳ႕ဓါတ္နဲ႕ ထက္ထက္သန္သန္ ေတာင့္တၾကရမွာပါ။
    အခုေခတ္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ဆိုတာေတြဟာ မွတ္ပံုတင္ကဒ္ျပားထဲမွာပဲ ရွိေတာ့တယ္။ ဗုဒၶရဲ႕ တရား တစ္လံုး၊ စကားတစ္လံုးနားလည္ေအာင္ မႀကိဳးစားၾက ေတာ့ဘူး။ စိတ္လဲ မ၀င္စားၾကေတာ့ဘူး။ ဒီလိုပဲ စား၀တ္ေနေရးေတြေနာက္မွာလိုက္ၿပီး တစ္ရက္ၿပီး တစ္ရက္ အခ်ိန္ကုန္ခံၾကေတာ့မွာလား။ ကိုယ့္အတြက္ ဘာမွထည္႕မစဥ္းစားၾကေတာ့ဘူးလား။ သံသရာဆိုတာ ရွိတယ္။ ေအာက္သံသရာ ေရာက္သြားရင္ေတာ့ မလြယ္ေတာ့ဘူး။ သာသနာရွိပါလွ်က္ ေတ့လြဲ လြဲခံ ၾကေတာ့မွာလား။

    အဗ်ာပဇၨာဆိုတာက အႏွာင့္အယွတ္လို႕ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ အေႏွာင့္အယွတ္ကင္းၾကပါေစ၊ စိုးရိမ္ျခင္း ကင္းၾကပါေစလို႕ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ အေႏွာင့္အယွက္ဆိုတာကလည္း အမ်ားႀကီးရွိတာပါပဲ။
(က) အသက္၀ိညာဥ္ႏွင့္ဆိုင္တဲ့ အေႏွာင့္အယွက္ေတြ၊
(ခ)စည္းစိမ္ခ်မ္းသာပစၥည္းဥစၥာႏွင့္ဆိုင္တဲ့ အေႏွာင့္
    အယွက္ေတြ၊
(ဂ)ကိုယ္လက္အဂၤါတို႕ႏွင့္ဆိုင္တဲ့အေႏွာင့္အယွက္ေတြ၊
(ဃ)စိတ္ႏွင့္ဆိုင္တဲ့ အေႏွာင့္အယွက္၊
(င)သားသမီးမွစ၍ ေဆြမ်ိဳးဥာတိတို႕ႏွင့္ဆိုင္တဲ့
အေႏွာင့္အယွတ္၊
(စ)မိတ္ေဆြသဂၤဟႏွင့္ ဆိုင္တဲ့အေႏွာင့္အယွတ္
(ဆ)ရပ္မွဳ^ရြာမွဳႏွင့္ ဆိုင္တဲ့အေႏွာင့္အယွတ္၊
အဲသလို အေႏွာင့္အယွက္မ်ိဳးေတြနဲ႕ ေတြ႕ႀကံဳၾကရ တဲ့အခါ စိုးရိမ္ပူေဆြးျခင္း မကင္းဘဲ ဆင္းရဲၾကရတယ္။
    ေမတၱာပြားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ စိတ္ဓါတ္ထဲမွာ-
    အဗ်ာပဇၨာ ေဟာႏၲဳလို႕ ေတာင့္တတဲ့အခါ သတၱ၀ါတို႕အေပၚ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈမ်ားကင္းၾကပါေစ လို႕ေတာင့္တၾကရမယ္။
    ေတာင့္တျခင္းဆိုတဲ့ အာသီသဟာ ေမတၱာ စိတ္၏ၫိွဳ႕ဓါတ္သတၱိပါပဲ။ ထိထိိခိုက္ခိုက္ ေတာင့္တ ခ်က္ ထက္သန္ေလေလ၊ ေမတၱာဓါတ္အား ေကာင္း ေလေလျဖစ္တယ္။
    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ေမတၱာပုိ႕ၾကတဲ့အခါ ပါဠိ လိုေမတၱာပို႕တဲ့အထဲမွာ ဒီအဗ်ာပဇၨာေဟာႏၲဳ-ဆိုတာ ပါတယ္။ ပါးစပ္ကရြတ္ဆိုလို႕သာ ရြတ္ေနၾကတာ။ ဗမာလို ဘာမွနားမလည္ဘူး၊ မသိဘူးဆိုရင္ ေလးနက္ မႈသိပ္မရွိလွဘူး။ အထူးသျဖင့္ ဒီဘက္ေခတ္မွာပါဠိ စာေပရဲ႕ အနက္အဓိပၸါယ္ကို သိနားလည္တဲ့လူ ေတာ္ေတာ္ရွားသြားၿပီ။ သိေအာင္ေျပာမယ့္လူလဲ ရွားသြားၿပီ။ သိခ်င္တဲ့သူ၊ စိတ္၀င္စားတဲ့လူလဲ မရွိသေလာက္ပဲ။ ဘာသိဘာသာ ေနၾကတာမ်ားတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ထားဖို႕လိုတယ္။ အဗ်ာပဇၨာဆုိတာဘာလဲ ဆိုတာေလာက္ကိုေတာ့ ဒို႕ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ သိတဲ့လူ ေတာ္ေတာ္နည္းသြားၿပီ။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္လဲ သိေအာင္ လုပ္ၾက။ ကိုယ္သိၿပီးရင္ သူတစ္ပါးကိုလဲ နားလည္ ေအာင္တစ္ဆင့္ျပန္ေျပာ၊ ျပန္ရွင္းျပၾကဖို႕ လိုတဲ့အခ်ိန္ ေရာက္ေနၿပီ။

    ဒီပါဠိစာသားရဲ႕အဓိပၸါယ္က အေ၀ရာ=ရန္မရွိ ၾကကုန္သည္၊ ေဟာႏၲဳ=ျဖစ္ပါေစသတည္းလို႕ အဓိပၸါယ္
ရတယ္။
    ရန္သူဆုိတာကႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စားရွိတယ္။ အသက္ ရွိတဲ့ရန္သူနဲ႕ အသက္မရွိတဲ့ရန္သူဆိုၿပီး ရန္သူႏွစ္မ်ိဳး ခြဲျခားေ၀ဖန္ၿပီးသိဖို႕လိုတယ္။ က်ားေတြ၊ဆင္ေတြမွစ၍ သားရဲဘီလူး အစရွိတဲ့သူတို႕ကို အသက္ရွိတဲ့ သဇီ၀ရန္သူလို႕သတ္မွတ္ၾကတယ္။ လူေတြကိုလည္း အသက္ရွိတဲ့ရန္သူစာရင္းထဲပါတာေပါ့။ အသက္မရွိတဲ့ ေဘးရန္ဆိုတာကေတာ့ ေျမငလွ်င္လႈပ္တာ၊ ေလျပင္း မုန္တိုင္းတိုက္ခတ္တာ၊ ေလာင္မီး မိုးႀကိဳးက်တာ၊ ေရႀကီးတာ၊ မီးေလာင္တာ၊ ကပ္ဥပဒ္အႏၲရယ္ေတြ ဆိုက္ေရာက္တာ အဲသလို ေဘးရန္ေတြကိုေတာ့ အသက္မရွိတဲ့ နိဇီ၀ရန္သူလို႕မွတ္ပါ။ လူေတြပိုင္တဲ့ ေလးေလးျမတ္ျမတ္ သိမ္းဆည္းထားတဲ့ ေရႊ ၊ ေငြ စိန္ေက်ာက္ အစရွိတဲ့ နိဇီ၀ပစၥည္းဘ႑ေတြကလည္း ရန္သူပါပဲ။ အဲဒီပစၥည္းဘ႑ာေတြက ေဘးေတြရန္ေတြ ျဖစ္ေပၚေစတတ္တယ္။ ဒီပစၥည္းေတြကို အေၾကာင္းျပဳ ၿပီးေတာ့ ဆင္းရဲဒုကၡေတြ႕ရပံုေတြ၊ အသက္ဆံုး႐ံႈးရပံု ေတြ အထင္အရွားေတြ႕ျမင္ေနရတာပဲ။ အေ၀ရာ အတြင္းရန္၊ အျပင္ရန္၊ အသက္ရွိတဲ့ရန္၊ အသက္မရွိ တဲ့ရန္အေပါင္းမွ ကင္းေ၀းၾကပါေစလို႕ ေမတၱာပို႕တာ အဲဒါကိုပါဠိစာေပမွာ အေ၀ရာေဟာႏၲဳလို႕ ဖြင့္ဆိုတယ္။
    အခုျပဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္စကားရပ္မ်ားမွာ အေ၀ရာေဟာႏၲဳမွာပါ၀င္တဲ့ ရန္အမ်ိဳးမ်ိဳးအေၾကာင္း ေတြကို ျပဆိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
    ေမတၱာမွားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕စိတ္ထဲမွာ ရန္ကင္းၾက ပါေစလို႔ေတာင့္တတဲ့အခါ အတြင္းရန္၊ အျပင္ရန္ ကင္းၾကပါေစ၊ သက္ရွိရန္ သက္မဲ့ရန္ကင္းၾကပါေစလို႕ အဓိပၸါယ္ ထိထိမိမိ အတြင္းစိတ္ၿငိသြားေအာင္ ေတာင့္တၾကရမယ္။ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ ၀တၱရားေက်႐ံု ေလးမျပဳသင့္ၾကဘူး။   ေမတၱာပြားမ်ားမႈ   အေရးဟာ
စိတ္၏ၫိွဳ႕ဓါတ္နဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့အေရးျဖစ္လို႕ အေ၀ရာ ေဟာႏၲဳဆိုရင္ အတြင္းစိတ္ဓါတ္သို႕ ေရာက္ေအာင္ မိမိရရ စူးစူးစိုက္စိုက္ႀကီး ျဖစ္သြားေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ၾကရ မွာပါ။
    ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြေမတၱာပို႕စာပိုဒ္ကေလးေတြ မွာပါတဲ့ မၿမဲတမ္းရြတ္ဆိုေနၾကလဲျဖစ္တဲ့၊ ၾကားဖူးနား၀ ရွိၿပီးသားျဖစ္တဲ့ အေ၀ရာေဟာႏၱဳ- ဆိုတဲ့စကားကို ျမန္မာလို အဓိပၸါယ္ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း သိေစခ်င္လို႕ ေျပာျပတာပါ။
    ပါဠိလိုရြတ္လို႕သာရြတ္ေနၾကတာ၊ သူရဲ႕အနက္ အဓိပၸါယ္ဘယ္လိုဆိုတာ သိနားလည္တဲ့အခါက်ေတာ့ ရြတ္ဆိုရတာ ေမတၱာပို႕ရတာ ပိုၿပီးေလးနက္တယ္။ ယံုၾကည္မႈသဒၶါေတြပိုၿပီး တိုးတက္လာလိမ့္မယ္။ ဒါက-မသိမျဖစ္ သိကိုသိထားၾကရမယ့္ အေျခခံ အသိတရား ေတြပါ။

က်ဳပ္ေျပာခ်င္တာက ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႕ရဲ႕သဒၶါ စိတ္၊ ကုသိုလ္အက်ိဳး။ တစ္ခါတစ္ေလမွာ လိုင္းကား ေပၚမွာ သံဃာေလးငါးပါး ၿပိဳင္တူဆံုမိတတ္ၾကတယ္။ ဘတ္စ္ကားေပၚမွာ သံဃာထိုင္ဖို႕ သတ္မွတ္ထားတာ ကႏွစ္ခံုထဲ။ သံဃာကေလးငါးပါးဆိုေတာ့ ထိုရဟန္း သံဃာေတြမွာ ခရီးဆံုးအထိ လူၾကားထဲမိုးတိုး မတ္တတ္။လူေခ်ာင္ေနရင္ကိစၥမရွိ။ ႐ံုးခ်ိန္ေက်ာင္းခ်ိန္ ဆိုရင္လူေတြၾကားထဲ ရဟန္းသံဃာေတြမွာ အျမင္ မေတာ္။ ရဟန္းမ်ားအေနနဲ႕ ေတြ႕ရာလြတ္ရာ တိုးေ၀ွ႕ စီးလို႕လဲမသင့္ေတာ္။ သံဃာထိုင္ခံုမဟုတ္လို႕ ဘယ္ဗုဒၶ ဘာသာ၀င္မွ ေနရာမဖယ္ေပးၾကပါ။ ေနရာမလွဴၾက။ မသိဟန္ မျမင္ဟန္ျပဳ၍ မ်က္ႏွာလႊဲေနၾကတတ္ပါ တယ္။ ေနရာမွထေပးဖို႔ေကာင္းတယ္။ ေနရာလွဴဖို႔ ေကာင္းတယ္။ ကုသိုလ္ယူဖို႔ေကာင္းတယ္။
    တစ္ေလာက ကားေပၚမွာ ကိုယ္တိုင္ေတြ႕ျမင္ခဲ့ ရတာေျပာခ်င္တယ္။ ဘတ္စ္ကားေပၚမွာ ရဟန္းတစ္ ပါး။ သက္ေတာ္က ငါးဆယ္ခန္႔။ ဘတ္စ္ကားနဲ႔ လက္၀ဲဘက္ သံဃာခံုမွာ လူတစ္ေယာက္က ၀င္ထိုင္ေနတယ္။ အသက္သံုးဆယ္ေလာက္ပဲ။ လက္ ဆြဲအိတ္နက္တစ္လံုး ေပါင္ေပၚမွာတင္ထားတယ္။  ၀တ္စားဆင္ယင္မႈက ေခတ္ပညာတတ္ပံုစံ။ သူထိုင္ေန တာက သံဃာထိုင္ခံု။ဒါေပမယ့္ အဲဒီရဟန္းကို အမွန္တကယ္ မျမင္မေတြ႕လို႔လား။မျမင္ခ်င္ဟန္ ေဆာင္တာလားမသိ။ ကားကတျဖည္းျဖည္းလူက်ပ္ လာ။ ဆြမ္းခံ<ကမည့္ ကိုရင္ငယ္သံုးပါးလည္း သပိတ္ကိုယ္စီနဲ႔ ဘတ္စကားေပၚတက္လာ။ လူက်ပ္ က်ပ္ထဲမွာ သံဃာတစ္ပါးနဲ႔ ဆြမ္းခံကိုရင္သံုးပါးတို႔မွာ တရၾကမ္းေမာင္းႏွင္ေနေသာ ဘတ္စ္ကားထဲမွာ ယိုင္ထိုးေနတာ၊ ဒုကၡႀကီးမားေနတာ ထိုင္ခံုမွာထိုင္ေန ၾကတဲ့လူေတြ ျမင္ေတြ႕ေနၾကသည္မွာ မလြဲပါ။သို႕ေသာ္ ဘယ္သူကမွ ကို္ယ္ခ်င္းစာနာ၊ ၫွာတာစိတ္နဲ႕ ေနရာထ-ဖယ္မေပးၾက။ ဘာသိဘာသာပင္ မျမင္ခ်င္ ဟန္ျပဳေနၾကတယ္။ မိမိတို႕ႏိုင္ငံက ေထရ၀ါဒႏိုင္ငံ။ ေထရ၀ါဒႏိုင္ငံျဖစ္ပါလွ်က္၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြျဖစ္ပါ လွ်က္ ရဟန္းသံဃာ၊ သာမေဏ သီလရွင္ေတြထိုင္ဖို႕ ေနရာထိုင္ခင္းမရွိေတာ့ၿပီလား။ သံဃာေတာ္ထိုင္ခုံလို႕ ေရးမထားေပမယ့္ ကိုယ္ပိုင္ေနရာ တစ္ေနရာစာ ေလာက္ကိုမွ် ခရီးသြားမ်ားက ေနရာထိုင္ခင္း မလွဴဒါန္းႏိုင္ၾကေတာ့ၿပီလား။ ဒီစာစုဟာ ဘယ္သူ႕ကိုမွ ထိခိုက္နစ္နာေစလိုတဲ့ ေစတနာမပါပါဘူး။ ကိုယ့္ရဲ႕ အေတြးအျမင္ခံစားမႈ တစ္ပိုင္းတစ္စကို ရိုးသားစြာ ေရးျပတာပါ။
ေဒါက္တာဒဂုန္ (ဏ့.ီ)